Nước mắm - vị quen thuộc trong bữa ăn Việt
Giữa nhiều món ăn nổi tiếng của Việt Nam như phở, bún chả hay nem rán, nước mắm vẫn là hương vị xuất hiện âm thầm nhưng gần như không thể thiếu trong đời sống ẩm thực hằng ngày. Từ những quán ăn ven đường đến những bữa cơm gia đình, trên bàn ăn của người Việt thường luôn có một chén nước mắm đi kèm.
Không chỉ được sử dụng như một loại nước chấm, nước mắm còn góp mặt trong nhiều công đoạn chế biến món ăn, từ nêm nếm đến tạo nên hương vị đặc trưng. Chính sự hiện diện quen thuộc ấy khiến nhiều du khách quốc tế nhanh chóng chú ý đến loại gia vị này khi trải nghiệm ẩm thực Việt Nam.
Với nhiều người nước ngoài, nước mắm ban đầu có thể là một hương vị khá lạ bởi mùi đặc trưng và vị đậm hơn so với khẩu vị phương Tây. Tuy nhiên, sau khi thử qua nhiều món ăn khác nhau, không ít người dần nhận ra đây là yếu tố giúp các hương vị trong món ăn trở nên hài hòa hơn.
Nước mắm: "Cửa ngõ" của những ấn tượng đầu tiên
Ngay trong những trải nghiệm đầu tiên tại Việt Nam, Ada - một du khách đến từ Hà Lan - đã chú ý đến sự xuất hiện của nước mắm trong các món ăn tại nơi đây. So với khẩu vị tại quê nhà vốn đơn giản và nhẹ vị, cô nhận thấy ẩm thực Việt là một trải nghiệm đối lập hoàn toàn bởi sự đậm đà với những tầng hương vị phức hợp mà cô chưa từng thử qua trước đó.
“Các gia vị như nước mắm, ớt hay tiêu khi kết hợp lại tạo nên một hương vị rất độc đáo và thú vị”, Ada chia sẻ. Thay vì lấn át, cô thấy nước mắm đã giúp nâng tầm các nguyên liệu đơn giản, tạo ra sự liên kết chặt chẽ về hương vị. Chính điều này đã khiến một người vốn quen với khẩu vị tối giản như Ada nhanh chóng bị thuyết phục bởi cách gia vị Việt tạo ra sự đồng điệu cho những món ăn.
Khi nước mắm không còn là điều xa lạ
Nếu với Ada, nước mắm là một phát hiện mới mẻ trong chuyến hành trình ngắn ngày, thì với Bradley Corbett - một giảng viên người Canada đã sinh sống nhiều năm tại Việt Nam, loại gia vị đã trở thành một phần quen thuộc trong nhịp sống hằng ngày. Theo anh, nước mắm chính là yếu tố gắn liền với trải nghiệm ẩm thực Việt.
Trong những bữa ăn hằng ngày tại Việt Nam, Bradley cho biết nước mắm xuất hiện gần như xuyên suốt, từ các món đơn giản đến những món ăn cầu kỳ hơn. Sự lặp lại ấy khiến anh dần nhìn nhận nước mắm không còn như một thành phần riêng lẻ, mà là một yếu tố tự nhiên trong cách món ăn Việt Nam được hình thành.
“Nước mắm thực sự làm trọn vẹn hương vị ẩm thực Việt Nam”, Bradley nhận xét về nước mắm. Theo anh, điều quan trọng không nằm ở việc nó có hương vị nổi bật hay không, mà ở cách nó âm thầm kết nối và làm rõ các thành phần khác trong món ăn, tạo nên một tổng thể hài hòa mà khó có loại gia vị nào thay thế được.
Mắm tôm: Trải nghiệm “nâng cấp” của vị giác
Dù đều yêu thích nước mắm, Ada và Bradley cho rằng không phải loại “mắm” nào của Việt Nam cũng dễ làm quen ngay từ lần đầu trải nghiệm. Với mắm tôm, cả hai đều cảm nhận rõ sự khác biệt bởi mùi và hương vị nồng hơn.
Ada bật cười khi nhớ lại lần đầu thử bún đậu mắm tôm. “Mùi của nó mạnh đến mức tôi phải dừng vài giây trước khi ăn thử, thật sự rất khó ăn”, cô kể. Trong khi đó, Bradley mô tả hương vị này “hơi lạ” và “nặng” hơn nước mắm rất nhiều. Tuy vậy, cả hai đều xem đây là một phần thú vị của hành trình khám phá ẩm thực Việt. Với họ, càng thử nhiều hương vị địa phương, trải nghiệm về Việt Nam càng trở nên rõ nét hơn.
Từ vị mắm đến cảm nhận về Việt Nam
Nước mắm hay mắm tôm, mỗi hương vị đều mang đến cho những người nước ngoài một cách tiếp cận khác nhau với ẩm thực Việt. Nếu nước mắm là điểm khởi đầu dễ làm quen nhờ sự hài hòa và đậm đà, thì những loại “mắm” mạnh vị hơn lại mở ra những trải nghiệm sâu hơn về khẩu vị và thói quen ăn uống của người Việt. Dẫu chưa thể hoàn toàn quen với tất cả những hương vị ấy, cả hai đều cho rằng chính sự khác biệt đó lại khiến ẩm thực Việt trở nên đáng nhớ. Và nhờ đó, bản sắc ẩm thực Việt dần được cảm nhận một cách rõ nét hơn qua góc nhìn của những người ngoại quốc.
Ngọc Hân
