Hai mươi năm đi tìm lại một chiếc gương: Chuyện về người khách cũ và giá trị không phai của nghệ thuật kính COBA

Vương Xuân Nguyên
Có những tác phẩm được bán đi rồi người nghệ nhân không còn nhớ. Nhưng có những tác phẩm, sau hơn hai mươi năm, người sở hữu vẫn nâng niu, trân trọng và tìm bằng được người đã làm ra nó. Câu chuyện về nghệ nhân Hacoba – Bùi Thị Hải Hà và người khách cũ tên Nga là một câu chuyện như thế.
1792481305705-8377297297985748416-g1849396334667413544-fe312c7c4dd83ca5cd3768559531b9c1-1792809185.jpg

Cuộc gặp gỡ bất ngờ sau hơn hai mươi năm

Một ngày nọ, tại xưởng kính nghệ thuật COBA, một người phụ nữ đã đứng tuổi tìm đến gặp nghệ nhân Bùi Thị Hải Hà, người được biết đến với nghệ danh Hacoba.

Người khách nhìn Hà với ánh mắt thân quen, còn Hà thì ngỡ ngàng bởi không thể nhớ ra đã gặp bà ở đâu.

Người phụ nữ mỉm cười, tự giới thiệu:

– Chị là Nga, Trần Tố Nga, ở khu đô thị Văn Phú đây. Hơn hai mươi năm trước, chị đã mua của em một chiếc gương nghệ thuật. Không biết em còn nhớ không?

Hà cố lục tìm trong ký ức. Hơn hai thập kỷ đã trôi qua, biết bao khách hàng, biết bao sản phẩm đã rời xưởng. Làm sao có thể nhớ hết từng khuôn mặt?

Người khách tiếp tục kể:

– Ngày ấy, chị mua một trong năm chiếc gương Bỉ nhập khẩu được các em điêu khắc, đính hạt nghệ thuật rất đặc biệt. Bao nhiêu năm rồi, chiếc gương vẫn đẹp. Bây giờ chị làm thêm nhà mới, chị muốn có một chiếc gương nữa, cũng phải do chính tay các em làm.

Hà lặng người.

Hơn hai mươi năm! Một khoảng thời gian đủ dài để nhiều thứ đổi thay, từ con người, nhà cửa đến công nghệ, máy móc và cả thị hiếu thẩm mỹ.

Vậy mà có một người khách vẫn nhớ một chiếc gương, nhớ nơi làm ra nó, nhớ người nghệ nhân năm xưa.

Chị Nga kể rằng mình đã hỏi thăm bạn bè, hàng xóm, lần tìm thông tin, cuối cùng mới biết được nơi Hacoba đang làm nghề.

Rồi chị nói một câu khiến Hà vừa xúc động vừa bối rối:

– Em cứ làm cho chị một chiếc như thế. Bao nhiêu tiền cũng được!

Khi tiền bạc không còn là điều quan trọng nhất

Với người làm nghề, có lẽ không lời khen nào đáng quý hơn sự trở lại của một khách hàng sau hơn hai mươi năm.

Nhưng đối với Hacoba, niềm vui ấy lại đi cùng một nỗi lo.

Chiếc gương mà chị Nga mong muốn không phải sản phẩm thông thường. Đó là một tác phẩm được tạo nên từ gương Bỉ nhập khẩu, kết hợp kỹ thuật điêu khắc, đính hạt thủ công tinh xảo, thuộc dòng sản phẩm đặc biệt mà COBA từng chế tác với số lượng rất ít.

Ngày ấy chỉ có năm chiếc.

Giờ đây, muốn làm lại một chiếc tương tự không hề đơn giản.

Hà thật thà giãi bày:

– Chị ơi, khó lắm! Máy móc ngày xưa không còn, nguyên liệu cũ cũng không còn. Những người thợ từng làm loại gương ấy giờ cũng không còn làm ở xưởng nữa. Muốn làm lại như trước thật sự rất khó.

Nhưng người khách vẫn kiên trì.

Chị không muốn tìm một chiếc gương khác trên thị trường. Chị muốn tìm lại chính vẻ đẹp đã gắn bó với gia đình mình suốt hơn hai mươi năm.

Một vẻ đẹp đã trở thành kỷ niệm.

Và trên hết, chị tin vào đôi bàn tay của người nghệ nhân COBA.

Trước sự chân thành ấy, Hacoba không nỡ từ chối.

Sau nhiều lần cân nhắc, Hà nhận lời.

Đó không chỉ là nhận một đơn hàng, mà còn là nhận lại một lời hẹn từ quá khứ.

Một tháng đánh thức ký ức nghề

Khi người khách ra về, Hà bắt đầu nghĩ đến những phương án khắc phục.

Không còn máy cũ thì phải tìm cách thay thế. Không còn vật liệu như trước thì phải lựa chọn, thử nghiệm để đạt hiệu quả tương đương. Không còn những người thợ từng làm sản phẩm ấy thì phải dựa vào kinh nghiệm, kỹ năng và sự khéo léo của đôi bàn tay hôm nay.

Những công đoạn tưởng như quen thuộc lại trở thành thử thách.

Từng chi tiết điêu khắc, từng hạt kính trang trí, từng đường nét phản chiếu ánh sáng đều phải được cân nhắc cẩn thận.

Bởi người khách không chỉ chờ một chiếc gương để soi. Chị đang chờ một tác phẩm có thể nối liền hai ngôi nhà, hai thời kỳ và hơn hai mươi năm ký ức.

Qua những hình ảnh tại xưởng, người ta thấy Hacoba chăm chú bên mặt gương lớn. Những chi tiết thủy tinh trong suốt, những hạt kính bắt sáng được sắp đặt, gắn kết tỉ mỉ trên bề mặt phản chiếu.

Ở đó, có sự giao thoa thú vị giữa kỹ thuật thủ công truyền thống và kinh nghiệm chế tác kính nghệ thuật được tích lũy qua nhiều năm.

Có những lúc Hà phải cúi sát mặt kính, kiểm tra từng chi tiết nhỏ. Hình ảnh người nghệ nhân và bóng phản chiếu của mình trên mặt gương tạo nên một khung cảnh thật đặc biệt.

Dường như người thợ đang đối diện với chính mình của hơn hai mươi năm trước.

Ngày ấy, nghề kính nghệ thuật COBA còn trên hành trình khai phá những kỹ thuật tạo hình mới.

Hôm nay, người nghệ nhân đã trưởng thành, công nghệ đã đổi thay, nhưng sự cẩn trọng, lòng yêu nghề và khát vọng làm ra sản phẩm đẹp vẫn còn nguyên vẹn.

Sau một tháng miệt mài, chiếc gương nghệ thuật đã hoàn thành.

Nó đang chờ ngày được đưa đến lắp đặt tại ngôi nhà mới của chị Nga ở Hà Đông.

Một chiếc gương, hai mươi năm niềm tin

Trong cuộc sống hiện đại, người ta thường đánh giá sản phẩm bằng giá bán, vật liệu, công năng và thương hiệu.

Nhưng có những giá trị không thể đo đếm bằng tiền.

Một chiếc gương sản xuất hàng loạt có thể được thay thế bất cứ lúc nào. Nhưng một chiếc gương nghệ thuật độc bản, được tạo nên bằng trí tuệ và đôi tay người thợ, lại có khả năng sống cùng ký ức của con người.

Nó chứng kiến những đổi thay của một gia đình, những mùa vui buồn, những gương mặt trẻ trung rồi dần in dấu thời gian.

Sau hơn hai mươi năm, điều kỳ diệu là người chủ vẫn không muốn thay thế vẻ đẹp ấy bằng một sản phẩm khác.

Trái lại, khi xây thêm nhà mới, chị lại muốn có một tác phẩm của chính người nghệ nhân năm xưa.

Đó là sự ghi nhận đặc biệt dành cho nghệ thuật kính COBA.

Suốt hành trình hình thành và phát triển từ năm 1990, nghề kính nghệ thuật Vinhcoba đã không ngừng tìm tòi, sáng tạo, đưa những tấm kính vốn quen thuộc trong xây dựng và đời sống trở thành tác phẩm mỹ thuật ứng dụng.

Từ những chiếc gương điêu khắc, tranh kính trang trí đến đèn nghệ thuật, cửa kính, vách kính và những công trình kiến trúc quy mô lớn, mỗi sản phẩm đều mang theo dấu ấn của người sáng tạo.

Câu chuyện của chị Nga cho thấy một điều đáng suy ngẫm: Giá trị của tác phẩm nghệ thuật không chỉ nằm ở vẻ đẹp lúc mới hoàn thành, mà còn ở khả năng khiến con người yêu quý và muốn gìn giữ nó qua năm tháng.

Phần thưởng lớn nhất của người nghệ nhân

Hacoba đã có nhiều năm gắn bó với nghề, cùng các thế hệ nghệ nhân COBA sáng tạo nên nhiều sản phẩm kính nghệ thuật được ghi nhận và vinh danh.

1792755348024-8377297297985748416-g1849396334667413544-eb969e48c402ed5cc86b8407293e3d7c-1792809086.jpg

Nhưng có lẽ, bên cạnh những tấm bằng khen, những giải thưởng và chứng nhận, vẫn còn một phần thưởng khác rất đỗi giản dị.

Đó là khi một người khách cũ trở lại sau hơn hai mươi năm, gọi đúng tên người nghệ nhân và nói:

“Chị chỉ muốn em làm cho chị.”

Một câu nói ngắn ngủi nhưng chứa đựng biết bao niềm tin.

Người nghệ nhân có thể quên một đơn hàng cũ, nhưng người khách đã không quên tác phẩm mà mình từng yêu quý.

Và đó chính là sức sống của nghệ thuật đích thực.

Hôm nay, chiếc gương mới đã hoàn thành. Nó chưa được lắp lên tường, chưa phản chiếu những gương mặt trong ngôi nhà mới, nhưng đã mang trong mình một câu chuyện đẹp.

Câu chuyện về sự thủy chung của người yêu nghệ thuật, về trách nhiệm của người làm nghề và về giá trị bền lâu của những tác phẩm được tạo nên bằng tâm huyết.

Bởi thời gian có thể làm cũ một chiếc gương, nhưng không thể làm phai mờ giá trị của một tác phẩm nghệ thuật đã đi vào lòng người.

Và có lẽ, với Hacoba, niềm hạnh phúc lớn nhất không phải là làm thêm được một chiếc gương, mà là biết rằng sau hơn hai mươi năm, vẫn có một người đi tìm lại đôi bàn tay đã tạo nên vẻ đẹp cho ngôi nhà của mình.

Chuyện nghề kính nghệ thuật Vinhcoba – Tháng 10 năm 2026.

PV