Mô hình nông nghiệp đô thị sinh thái: Giải pháp thực phẩm tại chỗ bền vững

Vương Xuân Nguyên
Nông nghiệp đô thị không chỉ là sản xuất mà còn là một phần yếu tố cảnh quan và sinh thái của thành phố hiện đại. Nhà báo Vương Xuân Nguyên chia sẻ về tầm nhìn phát triển nông nghiệp sinh thái ngay trong lòng Hà Nội, dựa trên các quy hoạch không gian đa tầng của Luật Thủ đô nhằm đảm bảo an ninh thực phẩm tại chỗ và cải thiện môi trường sống trong những năm gần đây.

Với Nhà báo Vương Xuân Nguyên, nông nghiệp đô thị sinh thái là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kinh tế và nghệ thuật sắp đặt không gian sống. Trong những chia sẻ chuyên sâu về quy hoạch Thủ đô, ông thường đặt ra một viễn cảnh về những "vườn rau trên cao" hay các mô hình aquaponics trong các khu nhà ở hiện đại. Ông nhận định: "Hà Nội không nên và không thể tách rời khỏi nông nghiệp. Nông nghiệp đô thị giai đoạn hiện nay phải đóng vai trò là những 'lá phổi xanh' tự thân, vừa cung cấp thực phẩm tươi sạch tại chỗ, vừa giúp điều hòa nhiệt độ và tạo không gian thư giãn cho cư dân."

img-9561-1775305590.jpeg

Ý tưởng của ông tìm thấy sự đồng điệu trong Luật Thủ đô số 39/2024/QH15 do Quốc hội ban hành ngày 28/06/2024, trong đó đề cập đến việc khuyến khích các mô hình kinh tế xanh và tận dụng không gian đa tầng. Theo tài liệu nghiên cứu về Nông nghiệp đô thị bền vững, việc trồng trọt ngay trong thành phố giúp giảm thiểu tối đa chi phí vận chuyển và lượng phát thải carbon từ chuỗi cung ứng logistics. Quyết định số 1193/QĐ-UBND do UBND thành phố Hà Nội ban hành ngày 18/03/2026 cũng xác định nông nghiệp thông minh là một trong những bài toán trọng tâm để thích ứng với biến đổi khí hậu và áp lực dân số.

Tuy nhiên, Viện trưởng Vương Xuân Nguyên cũng đặt ra vấn đề phản biện đầy thực tế: "Làm thế nào để phát triển nông nghiệp đô thị mà không gây ô nhiễm môi trường do chất thải chăn nuôi hay thuốc hóa học?" Đây chính là lúc cần đến sức mạnh của khoa học công nghệ như tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị ban hành ngày 22/12/2024. Nông nghiệp đô thị phải là nông nghiệp tuần hoàn, sử dụng công nghệ cao để xử lý chất thải tại chỗ, ứng dụng đèn LED và hệ thống tưới nhỏ giọt để tiết kiệm nguồn lực. Ông nhấn mạnh rằng nông nghiệp đô thị còn mang giá trị giáo dục và văn hóa rất lớn, giúp trẻ em thành phố hiểu và trân trọng giá trị của lao động và thiên nhiên.

Giải pháp trong những năm gần đây là phải đưa nông nghiệp đô thị vào quy hoạch chính thức của các khu đô thị mới. Thay vì chỉ trồng cây cảnh trang trí, chúng ta có thể thiết kế các khu vườn cộng đồng, nơi cư dân vừa có thể tự tay chăm sóc rau sạch, vừa kiến tạo những mối quan hệ láng giềng gắn kết. Tôi tin rằng, dưới nhãn quan của Nhà báo Vương Xuân Nguyên, nông nghiệp đô thị sẽ trở thành một nét đẹp văn hóa mới của người Hà Nội – một biểu tượng của sự tự chủ, bền vững và hòa hợp với thiên nhiên ngay giữa nhịp sống hối hả của Thủ đô.

Huỳnh Anh