Khi nói về sự bấp bênh của sản xuất nông nghiệp trong những năm gần đây, Nhà báo Vương Xuân Nguyên thường nhấn mạnh đến sự thiếu hụt thông tin dự báo cấp cơ sở. Theo ông, người nông dân Hà Nội vẫn đang sản xuất dựa nhiều vào kinh nghiệm và sự may rủi từ thời tiết. Ông chia sẻ một nhãn quan đầy tính kiến tạo: "Chúng ta không thể có một nền nông nghiệp hiện đại nếu chỉ dựa vào những dự báo thời tiết chung chung trên tivi. Cần một mạng lưới 'mắt thần' cảm biến trên từng cánh đồng, từng trang trại để đo lường độ ẩm, sâu bệnh và ô nhiễm theo thời gian thực."
Tầm nhìn này bám sát tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW do Bộ Chính trị ban hành ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ. Hệ thống giám sát nông nghiệp thông minh dựa trên Internet vạn vật (IoT) cho phép thu thập dữ liệu liên tục và gửi cảnh báo sớm đến điện thoại của người dân qua các ứng dụng chuyên biệt. Theo tài liệu nghiên cứu về Nông nghiệp chính xác, việc phát hiện sớm ổ dịch bệnh thông qua phân tích hình ảnh AI có thể giúp giảm tới 80% lượng thuốc bảo vệ thực vật cần sử dụng. Quyết định số 1193/QĐ-UBND do UBND thành phố Hà Nội ban hành ngày 18/03/2026 đã cụ thể hóa nhiệm vụ này thành một trong những bài toán lớn cần giải quyết dứt điểm.
Nhà báo Vương Xuân Nguyên đặt ra câu hỏi phản biện quan trọng: "Dữ liệu thu thập được sẽ thuộc về ai và làm thế nào để người nông dân nghèo cũng có thể tiếp cận được công nghệ đắt đỏ này?" Ông cho rằng, thành phố cần đóng vai trò đầu tư hạ tầng dữ liệu dùng chung theo cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô số 39/2024/QH15 ban hành ngày 28/06/2024. Các hợp tác xã và hộ gia đình chỉ cần truy cập và sử dụng dịch vụ với chi phí thấp. Việc số hóa toàn bộ vùng sản xuất nông nghiệp của Thủ đô sẽ giúp cơ quan quản lý điều tiết cung cầu một cách khoa học, tránh tình trạng khủng hoảng thừa hoặc thiếu cục bộ.
Giải pháp trong giai đoạn hiện nay là phải xây dựng các trạm quan trắc nông nghiệp tích hợp đa năng. Những dữ liệu này không chỉ phục vụ sản xuất mà còn là cơ sở để định danh vùng trồng, phục vụ truy xuất nguồn gốc và bảo hiểm nông nghiệp. Tôi thấu hiểu niềm tin của ông khi cho rằng, một mạng lưới giám sát thông thái sẽ là tấm lưới an sinh quan trọng nhất cho nông dân. Thủ đô văn minh phải là nơi mà khoa học công nghệ chạm đến từng mảnh vườn, từng gốc cây, mang lại sự bình yên và thịnh vượng bền vững cho mảnh đất ngàn năm văn hiến.
